جلسه بررسی وضعیت شن های روان و ریزگردهای شهرستان سرخس برگزار شد

مهندس خیبری افزود: با برگزاری جلسات مختلف در هیئت مدیره شرکت پروژه ای سرمایه ای تحت عنوان تثبیت شن های روان و مقابله با ریزگردها با مسئولیت واحد HSE تعریف شده است که پس از تامین سرمایه در منطقه عملیاتی خانگیران که طبق مطالعات انجام شده در محیط زیست استان یکی از خاستگاه های اصلی شن های روان است، شروع خواهد شد و البته یکی از مباحث مهم در اجرای موفق این پروژه همکاری و راهنمایی سازمان محیط زیست و منابع طبیعی است تا این پروژه ملی در حوزه HSE و با هزینه شرکت ملی نفت ایران به بهترین شکل به ثمر برسد و ما شاهد نتایج آن هم در شرکت بهره برداری نفت و گاز شرق و هم در جامعه پیرامونی باشیم.

بر مبنای این گزارش در ادامه جلسه مهندس نوری زاده فرماندار شهرستان سرخس نیز بر وظایف دستگاه های دولتی با توجه به ساختار و ماموریت های محوله در ایجاد هوای پاک تاکید کرد و افزود: علاوه بر استفاده از ظرفیت دستگاه های مجری در منطقه، فرمانداری به عنوان نماینده دولت در شهرستان نیز وظیفه هماهنگی بین دستگاه ها و نظارت بر عملکرد مثبت آن ها را عهده دار است.

وی گفت: طبق مطالعات انجام شده حدود 130 هزار هکتار از اراضی شهرستان سرخس پتانسیل ایجاد شن های روان را در سه کانون مختلف چاله زرد، روستای صدر آباد و منطقه اصلی خانگیران که تحت پوشش شرکت های بهره برداری نفت و گاز شرق و پالایش گاه شهید هاشمی نژاد است را دارا می باشد.

وی ادامه داد: تا کنون مطالعات و بررسی های میدانی را در خصوص شناخت وضعیت و شرایط جغرافیایی شهرستان سرخس انجام داده ایم، مطالعات و بررسی هایی هم از سوی دانشگاه فردوسی مشهد و اداره کل محیط زیست انجام شده است و علاوه بر آن از سوی سفارت کشور ترکمنستان نیز در خصوص مهار ریزگردها اعلام آمادگی شده است. لذا انجام کار باید در بر اساس یک نقشه راهبردی باشد، مطالعات و اقدامات ما متناسب با یک کار پژوهشی باشد، چرا که نتیجه گرفتن در این امر مهم منوط به انجام کار بر اساس نقشه راه مدون و علمی است.

مهندس نوری زاده تاکید کرد: همه این مطالعات و اقدامات بخش های مختلف باید هم راستا و هم جهت و بر اساس یک نقشه راه واحد متناسب با وظایف هر مجموعه باشد، تا اقدامات مجموعه ها کامل کننده یکدیگر باشد و منجر به کاهش اثر در حوزه اقدام شود.

این گزارش می افزاید: در جمع بندی این نشست دکتر جعفریان مدیر کل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، با تقدیر و تشکر از مدیران و مسئولان شهرستان سرخس و نیز اقدامات مهم صورت گرفته افزود: افزایش شدت خشکسالی اکوسیستم های زمینی این منطقه در این دهه بر اساس آمار WMO نسبت به دو دهه گذشته افزایش داشته است و از این جهت هر نوع منبع زیست انسانی در این محیط تحت تاثیر خواهد بود و قطعا سیاست های ما در جهت کاهش اثرات و آسیب پذیری و البته بایستی در جهت افزایش سازگاری و تاب آوری در این محیط است و این قطعا باید منجر به ارائه برنامه جامعه ای در این حوزه شود.

به گفته دکتر جعفریان در کشور ما در حدود 30 میلیون هکتار منطقه تحت تاثیر فرسایش بادی قرار دارد که از این میزان،  14 میلیون هکتار بخش های بحرانی هستند. متوسط فرسایش بادی در کلان کشور حدود 35 تن بر هکتار در سال است. از طرفی با توجه به میزان افزایش بیابان زایی سالیانه در کشور و نیز ظرفیت مقابله با این پدیده نیاز به تغییر رویکرد و نوع نگاه به مدیریت این پدیده در این حوزه داریم.

وی با اشاره به صحبت های فرماندار شهرستان سرخس مبنی بر استفاده از ظرفیت های موجود در منطقه سرخس برای مقابله با پدیده بیابان زایی افزود: در ارتباط با طرح ارائه شده از سوی منابع طبیعی حقیقتاً تلاش های بسیاری صورت گرفته است و قطعا با محوریت و هماهنگی مراجع شهرستان و استان و استفاده از ظرفیت های محلی به ویژه ظرفیت های دانشگاه فردوسی می تواند در اثربخشی اقدامات بسیار حائز اهمیت باشند.

دکتر جعفریان گفت: ما برای تدوین این طرح شرح خدماتی متفاوت از سایر شرح خدمات مدیریت طوفان های ماسه ای در نظر گرفته ایم و در آن به علت های اصلی و ریشه های کلیدی از جمله موضوع تغییرات کاربری، چرای مفرط دام، افت آب های زیرزمینی و نحوه مدیریت منابع آب توجه خاص شده است. همچنین ملاحضات سازگاری و تاب آوری و ارزیابی آسیب پذیری به عنوان آیتم های نوین در این طرح در نظر گرفته شده است.

وی افزود: نحوه مشارکت و سرمایه گذاری بخش های خصوصی به لحاظ تعهدات قانونی و یا ایفای نقش مسئولیت اجتماعی به جد پیگیری می شود و همچنین اقداماتی در خصوص استفاده از ظرفیت ماده سه قانون حفاظت و بهره برداری برای سرمایه گذاری فراگیر سایر بخش ها انجام شده تا از این طریق با متنوع کردن اعتبارات، ریسک وابستگی اعتبارات به دولت کاهش پیدا کند و این مهم در مدیریت کلان طرح بسیار مهم است.

مدیر کل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور  در خصوص شرح خدمات تنظیم شده برای شهرستان سرخس خاطر نشان کرد: این شرح خدمات می تواند الگویی برای سایر بخش های کشور که در حالت بحرانی هستند قرار گیرد تا با یک مدیریت جامع، همسو و با مشارکت مؤثر تمامی دست اندرکاران اقدامی موفق را در راستای مقابله با طوفان های ماسه ای و گرد و غبار رقم بزنیم. قطعا مجموعه های آستان قدس رضوی، شرکت بهره برداری نفت و گاز شرق، فرمانداری، منابع طبیعی و ... به عنوان دست اندرکاران کلیدی این طرح نقش مهمی دارند.

وی اضافه کرد: علاوه بر آن در ابتدای کار باید عواملی از جمله چرای بی رویه دام، تغییرات کاربری و مدیریت منابع آب،  کنترل و مدیریت شوند چرا که در غیر اینصورت هرگونه سرمایه گذاری برای احیا منجر به نتیجه نخواهد شد.

وی تاکید کرد:  در سلسله نشست های کارگروه ملی مقابله با بیابان زایی به ریاست وزیر محترم جهاد کشاورزی و حضور یازده وزارت خانه و نهاد، تاکید وزیر محترم جهاد کشاورزی بر ارائه گزارش از اقدامات خاص و موردی بوده است تا در صورت نیاز به مصوبات و پیگیری هیئت دولت، از طریق این کارگروه انجام شود. از این جهت موضوع سرخس با توجه به اهمیت آن حتما در این کارگروه مطرح خواهد شد.

مدیر کل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور  در انتها تصریح کرد: وجود ظرفیت های خوب صنعتی در شهرستان سرخس می تواند مهترین زیربنا و پیشرفت برای حل مشکلات ریزگردها و شن های روان در شهرستان سرخس باشد. برا این مهم نیز دستورالعمل هایی از سوی سازمان محیط زیست و منابع طبیعی تهیه شده است تا در قالب تفاهم نامه هایی بتوانیم اقدام کنیم. و البته با موضوعات مطرح شده حتما پیگیری های لازم را انجام خواهیم داد تا در تامین منابع و اعتبار به این بخش با اولویت ویژه اقدام نماییم.

شایان ذکر است در این جلسه که به میزبانی شرکت بهره برداری نفت و گاز شرق در منطقه عملیاتی خانگیران برگزار شد معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری، رئیس گروه مطالعات دفتر بیابان، رئیس و معاون اداره بیابان خراسان رضوی  و همچنین رییس منابع طبیعی شهرستان سرخس نیز حضور داشتند.